ZAŠTO JE ARČIBALD RAJS VOLEO SRBE I SRBIJU
ARČIBALD RAJS ROĐEN JE U NEMAČKOJ
Arčibald Rajs rođen je 8. jula 1875. godine u mestu Hausen, u tadašnjoj Nemačkoj. Poticao je iz imućne i obrazovane porodice. Njegov otac bio je ugledni trgovac, a majka domaćica posvećena porodici. Iako je detinjstvo proveo u Nemačkoj, porodične prilike odvele su ga u Švajcarsku, gde će kasnije započeti svoj profesionalni i akademski put.
UGLEDNI HEMIČAR I FORENZIČAR
Rajs je studirao hemiju i forenziku na Univerzitetu u Lozani, gde je stekao doktorsku titulu i ubrzo postao profesor. Specijalizovao se za kriminalistiku, što je u to vreme bila relativno nova naučna disciplina. Njegova stručnost i inovativne metode u forenzičkim istragama doneli su mu ugled širom Evrope.
U SRBIJU DOLAZI NA POZIV VLADE
Na poziv srpske vlade, Arčibald Rajs je 1914. godine došao u Srbiju kao međunarodni istražitelj zločina počinjenih nad civilima od strane austrougarske vojske na početku Prvog svetskog rata. Njegov zadatak bio je da dokumentuje i predstavi svetu istinu o stradanju srpskog naroda.
RAJSA JE KUPILA SRPSKA GOSTOLJUBIVOST
Rajs je bio očaran srpskom gostoljubivošću, hrabrošću i osećajem zajedništva. U svojim beleškama često je isticao iskrenost, srdačnost i nepokolebljiv duh srpskog seljaka i vojnika. Tokom boravka u Srbiji nije se ograničio samo na istraživački rad – pridružio se srpskoj vojsci, prešao Albaniju tokom povlačenja 1915. godine i proveo ratne godine na Solunskom frontu. Pisao je izveštaje, sakupljao dokaze i radio na razotkrivanju ratnih zločina.
OSVRT NA PRVI SVETSKI RAT
Tokom Prvog svetskog rata, Rajs je postao ne samo svedok, već i učesnik stradanja i borbe srpskog naroda. Njegovi izveštaji, bogati činjenicama i potkrepljeni dokazima, bili su dragoceni u borbi za međunarodno priznanje srpske žrtve. Posle rata, ostao je u Srbiji i nastavio da piše, uključujući i knjigu Čujte, Srbi u kojoj je davao savete za obnovu zemlje.
NJEGOVO SRCE POČIVA NA KAJMAKČALANU
Arčibald Rajs preminuo je 8. avgusta 1929. godine u Beogradu. Sahranjen je na Novom groblju, a po njegovoj želji, njegovo srce preneto je na Kajmakčalan, kao simbol večne ljubavi i zahvalnosti srpskom narodu i vojsci s kojom je delio teške ratne godine.
